1.2 Wat is een doorgaande leerlijn?

Vanuit het Ministerie van OC&W wordt vastgesteld wat een leerling aan het eind van een leertraject moet kennen en kunnen. Deze kennis en kunde verwerft de leerling natuurlijk niet ineens, maar stapsgewijs. Op basis van wat leerlingen op bepaalde leeftijd (zouden) moeten kunnen, behandelt de docent de leerstof in een bepaalde volgorde. Zet deze volgorde af in de tijd over alle leerjaren en u spreekt van een doorgaande leerlijn. Doorgaande leerlijnen kunt u voor de totale leerstof, voor afzonderlijke vakken maar ook voor afzonderlijke thema's opstellen.

Een doorgaande leerlijn is een instrument dat scholen en docenten helpt om keuzes te maken binnen het aanbod van onderwerpen. Een doorgaande leerlijn kan het effect van het onderwijs vergroten doordat onderwerpen, afgestemd op de kerndoelen, elk leerjaar terugkomen. Met behulp van een doorgaande leerlijn kunt u gemakkelijker gestructureerd aandacht besteden aan de onderwerpen die u als school kiest. Een doorgaande leerlijn geeft per onderwerp aan:

• Wat behandeld kan worden per groep/klas,
• Wat behandeld moet zijn alvorens een volgende stap te kunnen zetten (voorwaardelijkheid),
• De relatie met afzonderlijke vakken,
• De relatie met de kerndoelen (en tussendoelen).

Kerndoelen en methodes
'Wat' leerlingen moeten weten wordt in grote lijnen aangegeven door het ministerie van OC&W, dat kerndoelen (basisonderwijs en onderbouw VO) en/of eindtermen (tweede fase VO) vaststelt en periodiek tegen het licht houdt. De kerndoelen en eindtermen die betrekking hebben op klimaat en duurzame energie, komen in § 3.2 aan de orde.

'Hoe' leerlingen zich de kennis en vaardigheden eigen maken wordt met name door de onderwijsinstelling zelf ingevuld. Voor veel vakken wordt daarbij een methode (bijvoorbeeld ‘Leefwereld’) gevolgd. Methodes zijn voor scholen grote uitgaven en gaan daarom vaak lang mee. Het gevaar bestaat daardoor dat bepaalde stukken uit de methode na verloop van tijd achterhaald zijn, terwijl de school de methode nog wel gebruikt.

Door producten (bijvoorbeeld projecten, wedstrijden, veldwerk en excursies) van andere aanbieders ook in te delen naar de kerndoelen en competenties en dit overzicht naast de methodes te leggen, kunnen docenten zien welke producten ze wanneer als vervanging van (onderdelen van) de methode zouden kunnen inzetten. Als docenten uit dit overzicht zelf producten kiezen, stellen ze een eigen doorgaande leerlijn samen. Deze bedt de thema’s klimaat en energie beter in in het leerplan. Ook sluit het vaak meer aan bij de wensen van de docent en de leefwereld van de leerlingen.

volgende pagina                         vorige pagina                         terug naar Leerlijn